Avtomobil elektrostarterlarining texnik diagnostikasi
Avtomobil dvigatellarining ishonchli ishga tushirilishi har qanday transport vositasining asosiy talablaridan biridir. Ushbu laboratoriya ishi sizga elektrostarterlarning tuzilishi, ishlash prinsiplari va texnik holatini tekshirish usullarini chuqur o'rganish imkonini beradi. Har bir mexanik va elektrotexnika talabasi uchun ushbu bilimlar juda muhim.
Maqsadni O'rganish
Laboratoriya Ishining Maqsadi va Hajmi
Ish Hajmi
Ushbu laboratoriya ishi 2 soat auditoriya vaqtini va 2 soat mustaqil ishni o'z ichiga oladi. Bu muddat starter tizimlari bo'yicha nazariy bilimlarni mustahkamlash va amaliy ko'nikmalarni egallash uchun yetarli.
  • 2 soat: Auditoriya darslari (nazariy asoslar va muhokamalar).
  • 2 soat: Mustaqil ish (hisobot tayyorlash va qo'shimcha tadqiqotlar).
Ishdan Maqsad
Ushbu laboratoriya ishi quyidagi asosiy maqsadlarga erishishga qaratilgan:
  • Ishga tushirish tizimining ishlash prinsipi va tuzilishini chuqur o'rganish.
  • Elektrostarterning vazifasi, komponentlari va ishlash mexanizmini tahlil qilish.
  • Starterlarni sinash bo'yicha amaliy ko'nikmalarni shakllantirish va mustahkamlash.
Ushbu ish avtomobil elektrotexnikasi sohasida faoliyat yuritishni maqsad qilgan har bir talaba uchun fundamental hisoblanadi.
Dvigatelni Ishga Tushirish Tizimlariga Kirish
Dvigatellarni ishga tushirish tizimlari turli xil bo'lishi mumkin, ammo hozirgi kunda elektrostartyorli tizimlar eng keng tarqalgan va samarali hisoblanadi. Bu tizimlar dvigatelni minimal kuchlanish va maksimal ishonchlilik bilan ishga tushirish imkonini beradi.
"Avtomobil texnologiyalarida elektrostarter dvigatelning hayotiy yuragiga o'xshaydi; uning to'g'ri ishlashi transport vositasining umumiy samaradorligi va ishonchliligini belgilaydi."
Elektrostarterning Vazifasi
Elektrostarterning asosiy vazifasi — dvigatelni ishga tushirish uchun zarur bo'lgan dastlabki aylanish impulsini berishdir. Dvigatelning quvvatiga qarab, unga mos keladigan quvvatli elektrostarter tanlanadi. Ishga tushirish vaqtida elektrostarter akkumulyatordan yuqori tok olib, tishli uzatma orqali maxovikni aylantiradi.
Avtomatik Ajralish Mexanizmi
Asosiy dvigatel ishga tushishi bilan starter avtomatik tarzda maxovikdan ajraladi. Bu mexanizm starterning ortiqcha yuklanishdan va dvigatelning yuqori aylanishlaridan himoya qilish uchun juda muhimdir. Keyin dvigatel o'z holicha ishlaydi va starter bo'sh holatga qaytadi.
Ushbu funksionallik avtomobilning uzoq muddatli va muammosiz ishlashini ta'minlaydi.
35.3708 Markali Starterning Tuzilishi va Texnik Xususiyatlari
35.3708 markali starter avtomobil sanoatida keng qo'llaniladigan namuna bo'lib, uning ichki tuzilishi va texnik parametrlari quyidagicha:
1.1-rasm. Starter 35.3708 ning ichki tuzilishi
  • Elektrodvigatel: Starterning asosiy harakatlantiruvchi qismi.
  • Tortish relesi: Kontaktlarni ulash va starterning tishli uzatmasini maxovik bilan bog'lash uchun javobgar.
  • Shesternyalar: Dvigatel maxovigiga aylanish harakatini uzatish uchun mo'ljallangan.
Texnik Ko'rsatkichlar:
  • Nominal quvvat: 1,3 kVt
  • Nominal quvvatda iste'mol toki: 290 A (ba'zi modifikatsiyalarda 260 A)
  • Tormozlangan vaqtda tok kuchi: 550 A (ba'zi modifikatsiyalarda 500 A)
  • Salt yurish vaqtidagi iste'mol toki: 60 A (ba'zi modifikatsiyalarda 35 A)
Bu ko'rsatkichlar starterning ishlash qobiliyatini baholashda asosiy mezon bo'lib xizmat qiladi.
Starter 35.3708 ning Batafsil Komponentlari
Starterning har bir qismi o'ziga xos vazifani bajaradi va uning umumiy ishlash samaradorligini ta'minlaydi. Quyida 35.3708 markali starterning asosiy komponentlari va ularning vazifalari keltirilgan:
  • 1 — yakor vali
  • 2 — starter qopqog'i vtulkasi
  • 3 — shesternya yurishini chegaralovchi halqa
  • 4 — ichki halqali obgon muftasini yurgazuvchi shesternya
  • 5 — tirgak yarim halqa
  • 6 — obgon muftasining roligi
  • 7 — obgon muftasining qobig'i
  • 8 — yurgazuvchi richakning o'qi
  • 9 — tiqin
  • 10 — rele yakori tortuvchisi
  • 11 — yurgazgich richagi
  • 12 — yurgazgich tarafidan qopqoq
  • 13 — rele yakorini qaytaruvchi prujina
  • 14 — starter relesi yakori
  • 15 — relening old flanetsi
  • 16 — releni ushlab turuvchi chulg'ami
  • 17 — releni tortuvchi chulg'ami
  • 18 — yakor shtogi
  • 19 — rele o'zagi
  • 20 — o'zak flanetsi
  • 21 — kontakt plastina
  • 22 — rele qopqog'i
  • 23 — relening kontakt boltlarida
  • 24 — kollektor tarafidan qopqoq
  • 25 — musbat cho'tka cho'tkauchlagichi
  • 26 — starter qopqog'i vtulkasi
  • 27 — yakorning o'qini erkin yurishini rostlovchi shayba
  • 28 — stopor shaybasi
  • 29 — tortish bolti
  • 30 — qobiq
  • 31 — stator chulg'amlari chiqish kontakti
  • 32 — kollektor
  • 33 — stator chulg'ami
  • 34 — stator qutubi
  • 35 — starter qobig'i
  • 36 — yakor o'zagi
  • 37 — chegaralovchi disk
  • 38 — halqa
  • 39 — obgon muftasining tashqi halqali stupitsasi
  • 40 — vkladish stupitsa vkladishi
Har bir detalning to'g'ri joylashuvi va ishlashi starterning uzoq muddat xizmat qilishini ta'minlaydi.
Starter Ulash Sxemasi va Texnik Holatini Tekshirish Usullari
Starterning to'g'ri ishlashini ta'minlash uchun uning umumiy elektr tizimiga qanday ulanganligini tushunish muhimdir. Shuningdek, uning texnik holatini aniqlash uchun maxsus sinov usullari qo'llaniladi.
1.2-rasm. Starter ulanish sxemasi
1.2-rasmda starterning avtomobil elektr tizimiga ulanish sxemasi keltirilgan:
  • 1 – generator
  • 2 – akkumulyator batareyasi
  • 3 – statorni shunt chulg'ami
  • 4 – starter
  • 5 – statorni series chulg'ami
  • 6 – releni ushlab turuvchi chulg'ami
  • 7 – releni tortuvchi chulg'ami
  • 8 – starter releni ulovchi rele
  • 9 – montaj bloki
  • 10 – uzgich
Tekshirish Jarayoni
Starterlar asosiy ko'rsatkichlarini tekshirish E211, 532M kabi maxsus qurilmalarda o'tkaziladi. Starter ikki rejimda tekshiriladi: salt ishlash va to'la tormozlanish rejimlarida. Bu tekshirishlar to'la zaryadlangan akkumulyator batareyasidan foydalanilgan holda amalga oshiriladi.
Ampermetr va voltmetr yordamida tok kuchi va kuchlanish o'lchovlari olinadi, bu esa starterning elektr isroflarini va umumiy samaradorligini baholashga yordam beradi.
Starter Sinov Stendida Tekshirish Tartibi
Starterning texnik holatini aniqlash uchun maxsus sinov stendlaridan foydalaniladi. Bu stendlar aniq o'lchovlar olish va nosozliklarni aniqlash imkonini beradi.
1.3-rasm. Starter sinov stendida tekshirish uchun ulanish sxemasi
1.3-rasmda starter sinov stendida tekshirish uchun ulanish sxemasi ko'rsatilgan:
  • 1 — akkumulyator batareyasi
  • 2 — 1000 A shuntli ampermetr
  • 3 — uzgich
  • 4 — reostat
  • 5 — shkalasi 15 V dan kam bo'lmagan voltmetr
  • 6 — starter
Salt Ishlash Rejimi
Salt ishlash rejimida starterga yuklama berilmaydi, uning yakori erkin holda aylanadi. Bu rejimda iste'mol qilinayotgan elektr energiyasi faqat starterning o'zidagi mexanik va elektr isroflarni qoplash uchun sarf bo'ladi. Isroflarni orttiradigan nosozliklar starterning iste'mol tokini oshiradi.
Tekshirishdan avval starterning himoya tasmasi olinadi. Starter aylantirilayotganda cho'tkalarning holatini kuzatib boriladi. Cho'tkalarning sezilarli darajada siljishi kollektorning nosozligi, kuchli urilish mavjudligi yoki kollektor plastinalari orasidagi izolyatorning bo'rtib chiqqanligi to'g'risida dalolat beradi.
Starterlarning Ishlash Ko'rsatkichlari va Ruxsat Etilgan Qiymatlar
Har bir starter modeli uchun salt ishlash va to'la tormozlanish rejimidagi texnik ko'rsatkichlar mavjud. Ushbu ko'rsatkichlar starterning ishlash qobiliyatini baholashda asosiy ma'lumot hisoblanadi.
2.1-jadval. Turli starterlarning texnik xususiyatlari
Sinov vaqtida olingan natijalar ushbu jadvaldagi ma'lumotlar bilan solishtiriladi va starterning texnik holati haqida xulosa chiqariladi.
Sinov Natijalari va Nosozliklarni Aniqlash
Sinov natijalari starterning muayyan nosozliklarini aniqlashga yordam beradi. Quyidagi jadvalda kuzatilgan sinov natijalari va ularning mumkin bo'lgan sabablari keltirilgan.
2.2-jadval. Starter nosozliklari va ularning sabablari
Tajriba Ishining Mazmuni va Hisobot Tayyorlash Tartibi
Ushbu laboratoriya ishi amaliy tajriba va tahlilga asoslanadi, bu esa talabalarga nazariy bilimlarni amaliyotda qo'llash imkonini beradi.
O'tkazish Tartibi
  • Starter sinov stendida ishlash bo'yicha texnika xavfsizligi qoidalari bilan tanishish.
  • O'qituvchi nazorati ostida stendga sinalayotgan starter o'rnatiladi va stend elektr tarmog'iga ulanadi.
  • Starter sinov natijalari quyidagi 2.3-jadvalga yoziladi:
2.3-jadval. Sinov natijalari
  • Tajriba natijalari 2.1-jadval bilan solishtirilib, yakuniy xulosa chiqariladi.
Hisobot Mazmuni
Hisobot quyidagilardan tarkib topgan bo'lishi kerak:
  • Ishdan maqsad.
  • Tajriba o'tkaziladigan qurilma sxemasi.
  • To'ldirilgan o'lchov jadvali (2.3-jadval).
  • O'tkazilgan tajribalar bo'yicha hisob natijalari.
Nazorat Savollari
  • Ishga tushirish tizimining vazifasi nima?
  • Elektrostarter yordamida dvigatelni ishga tushirish shart-sharoitlari qanday?
  • Elektrostarterning tuzilishi va ishlashi haqida so'zlab bering.
  • Starterni ish qobiliyatini belgilovchi parametrlarni tushuntirib bering.
  • Tajribani bajarish tartibi (metodikasi)ni bayon qiling.